نيست كه آنها وارث زكاة دهنده باشند بسبب آنكه أولادي ندارد يا نه ( مسألة 16 ) مستحب است دادن زكاة بفقراء أرحام كه محتاج باشند وواجب النفقة اونباشند منقول است كه از معصوم ( ع ) پرسيدند كدام صدقه أفضل است فرمود صدقه بر رحميكه عداوت با أو داشته باشد ودر خبر ديگر فرمود صدقه نيست در حاليكه رحم أو محتاج باشد ( مسألة 17 ) جايز است كه پدر زكاة خود را بفرزند دهد براي تزويج وهم چنين عكس آن ( مسألة 18 ) جايز است دادن زكاة بفرزند براي انفاق بر زن ياخادمش از سهم فقراء چنانچه جايز است دادن باو براي تحصيل كتب علميه از سهم سبيل الله ( مسألة 19 ) فرق نيست در عدم جواز دادن زكاة بواجب النفقة ميان آنكه قادر بر نفقه آنها باشد يا عاجز چنانچه فرق نيست در آن بين سهم فقراء وساير سهام حتى سهم سبيل الله هر چند دادن بأنها براي غير نفقه جايز است چنانچه فرق نيست بنا بر ظاهر موافق احتياط ما بين دادن تمام نفقه از زكاة يا تتمه آن هر چند از جماعتى نقل شده كه اگر از دادن تمام نفقه كه بر أو واجب است عاجز باشد جايز است تتمه آن را از زكاة بأنها بدهد مثل آنكه از دادن كسوه يا نان خورش آنها عاجز باشد لكن جواز آن مشكل است واحتياط بندادن بأنها ترك نشود ( مسألة 20 ) هر گاه كسى بسبب فقر يا غير آن نفقه مملوكش را نمىدهد جايز است ديگرى زكاة را صرف اونمايد چه ابق باشد يا مطيع " چهارم " آنكه هاشمي نباشد در صورتيكه دهنده غير هاشمي باشد مگر در حال اضطرار چه از سهم فقراء يا ساير سهام حتى از سهم عاملين وسبيل الله بلى هر گاه از سهم سبيل الله كاروانسرا يا مدرسه ونحو آنها بنا شده ضرر ندارد هاشمي از آن منتفع شود وزكاة هاشمي را بهاشمي مىتوان داد از تمام سهام حتى سهم عاملين پس جايز است كه حاكم سيد را عامل كند براي جمع اورى زكاة سادات وسهمى باو دهد چنانچه دادن زكاة غير سيد بسيديكه مضطر باشد واز خمس وساير وجوه منطبقه بقدر كافى باو نرسد جايز است ولكن أحوط اقتصار بقدر ضرورت است روز بروز با امكان ( مسألة 21 ) جائز است غير سيد غير زكاة واجب مالي وبدني خود را مثل زكاة مال التجارة وساير صدقات مندوبه را بسيد دهد بلكه صدقاتى كه بنذر يا وصيت براي فقراء يا كفارات ومظالم كه بر أو واجب شده مىتواند بسيد دهد ودادن مجهول المالك كه بداند مالكش سيد است بسيد بقصد صدقه از مالك بي اشكال جايز است ولكن أحوط آنست كه مطلق صدقه واجب را بسيد ندهد بلكه أحوط آنست كه غير سيد صدقه